شرایط مهریه عند الاستطاعه + نحوه دریافت آن

مهریه عندالاستطاعه نوعی مهریه است که اگر مرد توانایی مالی پرداخت مهریه را داشته باشد، باید مهریه را یکجا پرداخت نماید و در این نوع مهریه، زن حق جلب مرد را ندارد و تنها با مراجعه به دادگاه خانواده می تواند درخواست مهریه نماید. در شرایطی که مرد توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد ابتدا باید درخواست خود را به دادگاه تقدیم نمایید. پس از بررسی شدن اموال مرد توسط بازرسان دادگاه و اثبات عدم توانایی مالی مرد برای پرداخت مهریه، مهریه تقسیط می شود.

مهریه عندالاستطاعه چیست؟

عندالاستطاعه بودن مهریه به این معنا است که زوجه زمانی می‌تواند مهریه خود را مطالبه نماید، که زوج استطاعت پرداخت مهریه را داشته باشد. یعنی مرد توانایی پرداخت کامل مهریه را داشته باشد. اگر زوج توان پرداخت مهریه را نداشته باشد زوجه حق مطالبه را نخواهد داشت. اما چنانچه مرد با وجود داشتن استطاعت مالی، از پرداخت مهریه حتی به صورت اقساطی امتناع نماید توسط دادگاه بازداشت خواهد شد و چون این کار فرار از دین مهریه عندالاستطاعه به حساب می آید، مجازات در پی خواهد داشت.

سجاد محمدی، بهترین وکیل شیراز

وکیل خانواده

وکیل طلاق

وکیل مهریه

تماس با ما

قانون جدید مهریه عندالاستطاعه 1404 و شرایط آن

طبق قانون جدید مهریه عندالاستطاعه، در این مهریه، زوجه در صورتی می تواند مهریه دریافت نماید که به دادگاه و اجرای ثبت، مالی به غیر از مستثنیات دین، برای توقیف اموال زوج معرفی نماید. البته این مال می تواند منقول و یا غیر منقول باشد. مال منقول مانند خودرو، وجه نقد، حساب بانکی و مال غیر منقول مانند ملک می باشد. اگر زوج کارمند است می توان با توقیف ۴/۱ یا ۳/۱ حقوق وی با توجه به حق فرزندان، مهریه زوجه را تقسیط کرد. آنچه در مهریه عندالاستطاعه حائز اهمیت می باشد این است که طبق ماده 3 قانون، محکومیت های مالی یا جلب زوج وجود ندارد، همچنین دادخواست اعسار از پرداخت مهریه نیز در این مورد معنایی ندارد.

بیشتر بخوانید: عدم تمکین چیست؟ نحوه اثبات و مجازات آن

اعسار مهریه عندالاستطاعه امکان پذیر است؟

خیر. در مهریه عندالاستطاعه، برخلاف مهریه عندالمطالبه، امکان درخواست اعسار از پرداخت مهریه وجود ندارد. به عبارت دیگر، اگر مرد توانایی پرداخت مهریه را داشته باشد، نباید با ارائه دادخواست اعسار از پرداخت آن استفاده کند؛ زیرا پرداخت مهریه در این نوع مشروط به اثبات استطاعت مالی مرد است. بنابراین، مفهوم “اعسار مهریه عندالاستطاعه” از نظر حقوقی معنایی ندارد.

تبدیل مهریه عندالمطالبه به عندالاستطاعه

در برخی موارد، زوجین ممکن است توافق کنند که نوع مهریه از عندالمطالبه به عندالاستطاعه تغییر یابد. این تبدیل معمولاً به دلایل اقتصادی یا توافق متقابل انجام می‌شود و باید به‌صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی ثبت شود تا از نظر قانونی معتبر گردد. با تبدیل مهریه به نوع عندالاستطاعه، پرداخت مهریه مشروط به اثبات توانایی مالی مرد می‌شود.

مطالعه بیشتر: آیا می توان مهریه را بعد از ازدواج تغییر داد؟

آیا مهریه عندالاستطاعه زندان دارد ؟

یکی از مباحث حقوقی مهم در مهریه، موضوع حق حبس در مهریه عندالاستطاعه است. در مهریه عندالمطالبه، زن می‌تواند تا زمان دریافت مهریه، حق جلب یا حبس مرد را اعمال کند؛ اما در مهریه عندالاستطاعه، به دلیل اینکه پرداخت مهریه مشروط به توانایی مالی مرد است، زن نمی‌تواند از حق حبس استفاده کند. بنابراین، اگر مرد توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد، زن حق مطالبه مهریه ندارد و نمی‌تواند با اعمال حق حبس فشار بر پرداخت وارد کند.

تکلیف مهریه عندالاستطاعه در طلاق

با توجه به مطالب ذکر شده در بالا، تکلیف مهریه عندالاستطاعه بعد از طلاق به صورتی است که زوجه ابتدا درخواست صدور اجرائیه مهریه را به دفترخانه ازدواج ثبت عقد نکاح تقدیم می کند. پس از صدور اجرائیه، اگر مالی در اداره ثبت دریافت نشد، در این خصوص گواهی صادر می گردد. سپس زوجه دادخواست بدوی مطالبه مهریه خود را به همراه گواهی اداره ثبت و سایر مدارک، به دادگاه خانواده تقدیم می کند.

پس از تقدیم دادخواست به دادگاه خانواده، دادگاه حکم پرداخت مهریه توسط زوج را در صورت داشتن استطاعت مالی صادر می کند. اگر زوج درخواست اعسار از پرداخت محکوم به، به دلیل عدم استطاعت مالی را داشته باشد، دادگاه وضعیت مالی زوج را بررسی می کند و در صورت احراز استطاعت مالی وی، متناسب با توانایی مرد، مهریه را با توجه به اموال وی تقسیط می کند.

مطالعه بیشتر: راه های مطالبه ی مهریه + مراحل آن

چگونه مهریه عندالاستطاعه را بگیریم؟

برای دریافت مهریه عندالاستطاعه، زوجه باید ابتدا از دفترخانه ازدواج درخواست صدور اجرائیه مهریه بدهد. پس از صدور اجرائیه، در صورتی که مالی از زوج شناسایی نشود یا دسترسی به دارایی او ممکن نباشد، مرحله بعد ثبت دادخواست مطالبه مهریه در دادگاه خانواده است. تفاوت اصلی مهریه عندالاستطاعه با عندالمطالبه در این است که در این حالت، زن باید تمکن مالی و دارایی مرد را با مدارکی مانند فیش حقوقی، سند ملک، حساب بانکی، خودرو یا سایر اموال ثابت کند.

استفاده از وکیل مهریه می‌تواند روند پیگیری مهریه عندالاستطاعه را سریع‌تر و دقیق‌تر کند، زیرا وکیل با قوانین مهریه، نحوه شناسایی اموال زوج، تنظیم دادخواست مهریه و دفاع حقوقی آشنایی کامل دارد و احتمال موفقیت پرونده را افزایش می‌دهد.

به طور خلاصه، مراحل گرفتن مهریه عندالاستطاعه شامل درخواست اجرائیه، شناسایی اموال زوج، اثبات استطاعت مالی مرد و ثبت دادخواست در دادگاه خانواده است.

عواقب پنهان کردن اموال مرد برای فرار از پرداخت مهریه

پنهان کردن اموال مرد برای فرار از پرداخت مهریه اقدامی غیرقانونی است که می‌تواند عواقب جدی حقوقی و کیفری به‌دنبال داشته باشد. در صورتی که مرد با انتقال صوری اموال، مخفی کردن دارایی یا اعلام اعسار خلاف واقع قصد عدم پرداخت مهریه را داشته باشد، دادگاه می‌تواند این اقدامات را فرار از دین تلقی کرده و ضمن ابطال معاملات صوری، حکم به توقیف اموال و حتی مجازات کیفری صادر کند. بنابراین پنهان کردن اموال نه‌تنها مانع پرداخت مهریه نمی‌شود، بلکه وضعیت حقوقی مرد را پیچیده‌تر می‌کند.

نمونه دادخواست مطالبه مهریه عندالاستطاعه

ریاست محترم شعبه ….. دادگاه خانواده
با سلام
احتراما به استحضار می رساند که اینجانب به موجب سند نکاحیه شماره …… مورخ…. به عقد دائم خوانده محترم در آمده ام و مهریه مندرج در عقد نامه تعداد ….. سکه تمام بهار آزادی است که به صورت عندالاستطاعه می باشد. خوانده شاغل و دارای استطاعت مالی لازم برای پرداخت مهریه است.
لذا با تقدیم این دادخواست، رسیدگی و صدور حکم شایسته به شرح ستون خواسته مورد استدعاست.

مطالعه بیشتر: مراحل و شرایط طلاق از طرف زوجه + مهریه در طلاق از طرف زن

تفاوت مهریه عندالاستطاعه و عندالمطالبه چیست؟

با توجه به مطالب ذکر شده به راحتی می توان فرق مهریه عندالاستطاعه و مهریه عندالمطالبه را دریافت. در مهریه عندالمطالبه زوجه می تواند در هر زمانی اقدام به دریافت مهریه خود نماید اما در مهریه عندالاستطاعه، دادگاه پس از احراز استطاعت مالی زوج، متناسب با میزان توانایی مرد برای پرداخت مهریه ، اقساط مهریه را تعیین می کند. عندالاستطاعه بودن مهریه به این معناست که زوجه هر زمانی که مهریه خود را از زوج طلب نماید اگر زوج ملزم به پرداخت آن باشد که باید مهریه را پرداخت کند اما اگر توان پرداخت نداشته باشد زن حق مطالبه مهریه را ندارد. از نظر اسلام، مهریه عند المطالبة و عندالاستطاعه هیچ فرقی در شرع اسلام ندارند و نباید این دو مساله را هم دیگر جدا دانست. در شرع اسلام هر دو قابل پیگیری هستند و هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند.

مهریه عندالاستطاعه پس از فوت شوهر

همچنین قوانین و ضوابط مربوط به مهریه عندالاستطاعه بعد از مرگ همسر هم بر ذمه مرد قرار دارد و یکی از بدهی های مرد محسوب می شود و مهر زوجه بعد از فوت همسر هم مانند دیگر دیون او از محل ترکه او پرداخت می گردد. مهریه زوجه پس از مرگ همسر، هم در عقد دائم و هم در عقد موقت قابل مطالبه می باشد و از این جهت با هم تفاوتی ندارند و تنها تفاوت آن ها در این است که اگر عقد موقت به ثبت رسمی نرسیده باشد، امکان مطالبه آن از راه اجرای ثبت وجود نخواهد داشت.

در نهایت، مهریه عندالاستطاعه یک راهکار قانونی است که پرداخت آن منوط به اثبات توانایی مالی مرد است. این نوع مهریه اگرچه به زنان این امکان را می‌دهد که در صورت تمکن مالی همسرشان مهریه را دریافت کنند، اما در شرایط ناتوانی مالی مرد، دریافت آن دشوارتر خواهد بود. بنابراین، هنگام تعیین نوع مهریه، آگاهی از حقوق و محدودیت‌های قانونی آن بسیار حائز اهمیت است. همچنین، در صورت بروز اختلاف، بهره‌گیری از مشاوره ها و کمک های بهترین وکیل شیراز فرآیند مطالبه مهریه تسهیل می شود.

سوالات متداول مهریه عندالاستطاعه

1. برای اثبات استطاعت مالی مرد چه مدارکی لازم است؟
   اسناد مالکیت ملک یا خودرو، گردش حساب بانکی، فیش حقوقی، قراردادهای کاری، یا هر مدرکی که نشان‌دهنده توانایی مالی مرد باشد می‌تواند برای اثبات مهریه عندالاستطاعه استفاده شود.
2. هزینه و زمان رسیدگی به مهریه عندالاستطاعه چقدر است؟
   هزینه رسیدگی به مهریه عندالاستطاعه شامل هزینه دادرسی بر اساس میزان مهریه و هزینه‌های جانبی مانند کارشناسی می‌باشد. از نظر زمان، این پرونده‌ها معمولاً طولانی‌تر از مهریه عندالمطالبه هستند؛ زیرا دادگاه باید ابتدا استطاعت مالی مرد را بررسی و اثبات کند که ممکن است چند ماه یا بیشتر زمان ببرد.
3. آیا مهریه عندالاستطاعه قابل تقسیط است؟
   بله. در صورت اثبات توانایی نسبی مرد، دادگاه می‌تواند حکم به پرداخت اقساطی مهریه عندالاستطاعه متناسب با وضعیت مالی او صادر کند.